Thách thức của xã hội dân sự VN

“Hình sự hóa” của Bộ Công an sẽ làm khó nhà nước?(rfa)

Dân biểu Mỹ đệ trình dự luật Chế tài Nhân quyền VN/ Theo VOA –Phạm Huyền – Bôxit Tây Nguyên tầm nhìn 2020: Tăng vốn, lỗ nặng(DL)

Nghe:Nhu cầu lập hội là một thực tế ở VN(bbc) –Phải có tư tưởng cải cách thật mạnh(bbc) –Dân biểu liên bang Hoa Kỳ Edward Randall Royce trả lời đài RFA trong một lần phỏng vấn năm 2012liệu: Công văn của Ban Tuyên giáo Trung ương(bvn) — Nguyễn Vũ Bình – Phong trào Dân Chủ Việt Nam trước vận hội lớn (Dân Luận)

Vì sao đường cao tốc nước ta đắt gấp 3 lần nước Mỹ?  . – Bộ trưởng Đinh La Thăng lý giải vì sao đường cao tốc VN đắt gấp ba ở Mỹ (PLTP).(QC) –Thu hồi đất của dân, bán cao… hơn 50 lần

Lực lượng cứu hộ TQ đã rời khỏi Việt Nam (RFA).- Chủ tịch Trương Tấn Sang: Việt Nam hợp tác với Nhật về an ninh hàng hải (VOA). – Chủ tịch Việt Nam công du Nhật Bản : An ninh trên biển là một trọng tâm (RFI). – ‘VN quan trọng với Nhật về chiến lược’ (BBC). – Việt-Nhật – mối quan hệ nồng ấm (BBC).  —Nguy cơ khi người Trung Quốc quá đông tại Hà Tĩnh(xhds)-Nguy cơ từ việc Trung Quốc gia tăng đầu tư vào Việt Nam(rfi)

Thách thức của xã hội dân sự Việt Nam

Tiến sĩ Phạm Chí Dũng

Các nhóm dân sự ở Việt Nam còn hoạt động lẻ tẻ và manh mún

“Xã hội dân sự và các mối quan hệ giữa nhân dân hai nước là một trong những mảng thú vị nhất của mối quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ” – nữ chính trị gia kiêm thứ trưởng Ngoại giao phụ trách về chính trị của Hoa Kỳ Wendy Sherman đã bình phẩm một cách ý nhị trong chuyến làm việc với các quan chức cao cấp Hà Nội vào đầu tháng 3 năm 2014.

Lối nói bóng bẩy nhưng không kém tính thực tế của những người đang cầm cân nảy mực về số phận TPP, gắn liền với mưu cầu thực dụng của chính quyền Việt Nam, đã gần như hợp thức hóa và mở toang cánh cửa xã hội dân sự trong một cơ chế vừa trải qua cuộc kiểm điểm định kỳ về nhân quyền đầy dị nghị tại Geneva vào đầu tháng 2 năm 2014.

Cuộc gặp gặp gỡ công khai của Wendy Sherman với nhóm dân sự “Hội anh em dân chủ” ngay tại thủ đô của một chế độ đang bần thần giữa hai dòng đối lưu nhất nguyên và đa nguyên có thể là một ví dụ thú vị nhất, khi một năm trước đó đã không có sự “cho phép” nào từ phía Nhà nước Việt Nam, còn cách đây vài ba năm điều đó chỉ có hàm ý như một giấc mơ.

Cửa đã mở?

Những hội nhóm dân sự độc lập ở Việt Nam cũng đang mơ màng về một giấc mộng giữa đời thực. Trùng với chuyến công du của Wendy Sherman, một hội đoàn văn nghệ có tên “Văn đoàn độc lập Việt Nam” đã được khởi xướng và bắt đầu giai đoạn vận động các hội viên. Chỉ ít ngày sau, một ý tưởng khác được khơi bật: tại sao không thể thành lập hội nhà báo độc lập Việt Nam?

Những ý kiến thuộc về giới bất đồng chính kiến thâm niên cũng cùng lúc hướng đến một số hội nhóm nghề nghiệp khác như hội luật sư độc lập, hội mỹ thuật độc lập, hội điện ảnh độc lập… và tất nhiên không thể thiếu một nghiệp đoàn độc lập dành cho người lao động, hay cụ thể hơn là nghiệp đoàn công nhân, tương ứng với một trong những tiêu chí đầu bảng nằm trên bàn đàm phán về TPP giữa Hoa Kỳ và Việt Nam.

Áp lực quốc tế đã khiến Việt Nam cởi mở hơn về xã hội dân sự?

Không phủ nhận là cửa đã mở. Không chỉ hé mở mà đã vượt qua chế độ khép hờ, nếu nhìn lại việc chỉ đến cuối năm 2013, sau cuộc làm việc không tuyên bố tại Hà Nội của một quan chức Bộ ngoại giao Hoa Kỳ là Phó trợ lý ngoại trưởng Scott Busby, Nhà nước Việt Nam mới bắt đầu lấp ló cái nhìn khiên cưỡng – như thái độ dần phải thừa nhận về vai trò của xã hội dân sự trong một tương lai mà thông điệp đầu năm 2014 của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã úp mở về “cải cách thể chế”, “cơ chế phản biện” và “người dân được quyền làm những gì pháp luật không cấm”.

Hiển nhiên nếu tham chiếu Hiến pháp Việt Nam năm 1992 và bản hiến pháp mới nhất có hiệu lực vào đầu năm 2014, việc một nhóm trí thức nào đó tự nhiên thành lập hội là không thể vi phạm pháp luật. Vào ngày 18/2/2014 và trùng với thời điểm phiên tòa xử phúc thẩm luật sư Lê Quốc Quân cùng cái chết quá khó để minh bạch của viên Thượng tướng kiêm Thứ trưởng Bộ công an Phạm Quý Ngọ, một hội đoàn độc lập rất đặc biệt có tên “Hội cựu tù nhân lương tâm Việt Nam” đã ra đời.

Thành lập suôn sẻ

Một trong những điểm khởi thủy thú vị nhất của hội đoàn này chính là tính chất dân sự và độc lập của nó đã được biểu hiện ngay từ lúc phôi thai: không trải qua bất cứ một thủ tục “xin phép” nào đối với chính quyền. Cũng không tốn kém thời gian vào giai đoạn “ban vận động”, mà như một mặc định, những người từng chịu cảnh tù đày đã tổ chức sinh hoạt với nhau một cách bài bản và chặt chẽ. Một điểm khác thú vị không kém là cho đến nay, chưa có bất cứ thành viên nào của Hội cựu tù nhân lương tâm VN bị chính quyền “thăm hỏi”, cho dù ai cũng biết không ít thành viên của hội đoàn này từng chịu án tù “phản cách mạng” đến vài chục năm.

Các nhóm dân sự ở Việt Nam thường bị chính quyền sách nhiễu

Khách quan và tế nhị, có thể cho rằng “thời kỳ sợ hãi” đang dần trôi qua. Sắc mùa của xã hội dân sự ở Việt Nam đang chuyển sang thời đoạn mà mỗi hội sinh ra đều là một thách thức đối với chính nó. Với những chỉ dấu chuyển từ hệ thống nhất nguyên sang đa nguyên đang phát lộ một cách thầm kín nhưng ngày càng dày hơn, giới chính kiến độc lập không còn quá phải lo lắng về chuyện có thể bị sách nhiễu hoặc bị bắt bớ như vào những năm trước. Nhưng cũng vào chính lúc này, sức ép tinh thần kèm trách nhiệm lại hiện hình trên con đường của họ: làm thế nào để các hội đoàn độc lập thể hiện đúng tinh thần “tự do biểu đạt”, và trên hết là là biểu đạt một cách có ý nghĩa nhất, thiết thực nhất đối với đời sống dân trí, dân sinh và dân quyền?

Thực ra, những tiền lệ trứng nước về hội nhóm dân sự độc lập đã hình thành từ năm 2009 với sự ra đời của trang mạng Bauxite Vietnam. Đến năm 2013, nhóm Kiến nghị 72 là một bước chuyển tiếp chưa từng thấy về những đề nghị cải cách Hiến pháp và chế độ một đảng – hiện tượng có thể so sánh với phong trào Hiến chương 77 ở Tiệp Khắc năm 1977 và phong trào dân chủ đối lập của Viện sĩ Sakharov ở Liên Xô vào năm 1986.

Bất ngờ chìm lắng

Rất khó hiểu là lại xuất hiện một hiện tượng kỳ quặc vào nửa cuối năm 2013, trong bối cảnh áp lực quốc tế dâng cao khiến chính quyền và ngành công an không xúc tiến bắt giam thêm một nhân vật bất đồng chính kiến nào, thậm chí vài thành viên trẻ của phong trào dân chủ ở Việt Nam còn được trả tự do, bầu không khí thực chứng của xã hội dân sự lại chìm lắng một cách đáng ngạc nhiên. Chỉ có thể giải thích: tình cảnh này xem ra khá đồng cảm với nạn suy thoái trầm kha của nền kinh tế Việt Nam.

Hiện chưa có sự tương thân giữa các thành viên các nhóm dân sự?

Người ta có thể chứng nhận sự xuất hiện khá nhanh chóng của một số hội nhóm vào nửa cuối năm 2013 như Mạng lưới blogger Việt Nam, Diễn đàn xã hội dân sự, Hội bầu bí tương thân, nhóm Phụ nữ nhân quyền Việt Nam… Tuy nhiên giới quan sát cũng không tránh khỏi cảm giác không mấy an tâm về thái độ thiếu bền vững về chiến lược và cả sách lược hành động của một vài hội nhóm dân sự. Điều chứng thực là cho đến nay có nhóm dân sự vẫn chỉ tồn tại trên danh nghĩa mà gần như chưa có bất cứ một hoạt động xứng đáng nào với tên gọi của nó.

Tình hình có vẻ trái khoáy như thế đã dẫn đến một câu hỏi nan giải: cho dù xã hội dân sự là một “mảng thú vị” trong đời sống của giới trí thức và các bạn trẻ không cùng quan điểm chính trị với chính quyền, song sự thật không thể chối bỏ là phong trào hình thành hội nhóm dân sự đã chuyển dịch theo hướng thiên về số lượng chứ không phải chất lượng trong ít nhất từ tháng 9/2013 đến nay.

Thiếu khuôn mặt mới

Thậm chí, việc vận động thành viên mới ở nhiều hội nhóm vẫn là một thách thức quá lớn. Với khá nhiều hội nhóm dân sự, người ta vẫn chỉ nhìn thấy những khuôn mặt quen thuộc. Sự thiếu vắng những gương mặt mới cũng phần nào cho thấy tâm lý dè dặt và sợ sệt vẫn nổi lên trong số đông quần chúng, lồng trong bối cảnh đa phần hội nhóm dân sự chưa thể thiết lập kế hoạch hành động liên tục và gắn kết với cuộc sống của các tầng lớp dân nghèo.

Mỹ đang trông chờ có những chuyển biến tích cực về nhân quyền ở Việt Nam

Không những thế, một lần nữa lịch sử nền văn hóa tiểu nông lặp lại. Trong thời kỳ manh nha của xã hội dân sự ở Việt Nam, tình trạng xa cách giữa các hội nhóm và xa biệt giữa các thế hệ đã biến thành cái dằm xốn xang trong mắt những người nhiệt tâm. Với một số hội nhóm dân sự, bài toán hiệu quả hoạt động chỉ nằm ở một mắt xích đơn giản nhất: nếu thành viên của họ đa phần là những người từ sáu chục tuổi trở lên, liệu ai sẽ là lớp trẻ để gánh vác những hoạt động cụ thể?

Đó là một thực tế không thể phủ định, cũng như hiện trạng mà công luận đang nhìn thấy ở vài hội nhóm dân sự như Văn đoàn độc lập Việt Nam. Cho dù được cho là một hội đoàn tập hợp trí tuệ và nhiều trí thức có tên tuổi, song chừng đó vẫn là quá ít ỏi cho tương lai xã hội dân sự nếu hoạt động chủ yếu của những hội đoàn như vậy chỉ nhằm tung ra những bản kiến nghị trên mạng và tổ chức hội thảo khoa học.

Một thực tế khác là hiện tượng “lão hóa” và thiếu kết nối với giới trẻ có lẽ đã khiến nhóm Kiến nghị 72, sau nửa đầu năm 2013 chiếm vị trí số một về cách tân dân chủ, cho đến nay chỉ tồn tại chủ yếu bằng vào hoạt động của nhóm Diễn đàn xã hội dân sự.

Vận động công khai

Trong tâm tư nhiều người trẻ tuổi, đã đến lúc các nhóm dân sự, đặc biệt những nhân sĩ và trí thức có tên tuổi, cần chuyển hành động phản biện từ “online” sang “offline”, từ hình thức kiến nghị đang giảm dần sức hút trên mạng Internet sang những hoạt động sinh hoạt, vận động công khai và tất nhiên mang tính ôn hòa ngoài đời.

Các hội nhóm nên chuyển từ trên mạng sang vận động công khai?

Khác hẳn với hình thức hội đoàn nhà nước, các thành viên của hội đoàn dân sự độc lập xuất phát từ sự khác biệt chính kiến với đảng và chính quyền. Do vậy, trong một hoàn cảnh và ở một mức độ nào đó họ có thể bị đe dọa bởi mối rủi ro như những can thiệp của chính quyền đối với họ về công ăn việc làm, kinh tế gia đình, an ninh cá nhân… Từ tâm trạng này, thật dễ hiểu khi nhiều người trẻ tuổi trong phong trào dân chủ xướng lên một câu hỏi rất thiết thực: nếu một thành viên trong lớp “cận vệ già” bị chính quyền bắt giữ hoặc bị bắt giam vì lý do nào đó, liệu đội cận vệ ấy có đồng lòng kéo đi đòi trả tự do cho người bị bắt hay không?

Câu trả lời đang trở nên khó hiểu và càng khó xử. Thực tế chưa cho thấy nhiều bằng chứng về tính đoàn kết ngay giữa những trí thức gạo cội. Thậm chí khá ngược ngạo, một số trí thức vẫn mang nặng tình cảm cái tôi tuyệt đối và vai trò “lâu đài”, đặt quyền lợi và danh tiếng cá nhân vượt trên mục tiêu chung của con đường đấu tranh dân chủ cho dân tộc. Tâm thế này đã triệt tiêu không ít động lực tương thân tương ái trong khối trí thức và gây ảnh hưởng không nhỏ về tâm lý đối với các thành viên trẻ và khối cảm tình viên.

Năm 2014 đã sang trang. Bản thông điệp đầu năm của thủ tướng có thể không mang nhiều dấu ấn về lòng thành chính trị, nhưng lại có ý nghĩa như một tính toán đầy quyết tâm và quyết liệt, đặc biệt gợi cảm cho “phe lợi ích”. Điều trớ trêu là không khí dân chủ cũng phát tác chủ yếu từ động thái chạy đua với thời gian ấy.

Xu hướng hình thành các hội đoàn độc lập đang và sẽ lan dần, cùng triển vọng năm nay số hội nhóm dân sự ra đời có thể gấp đôi so với năm 2013. Tuy nhiên hàng loạt câu hỏi lại nảy sinh một cách gay gắt và đòi hỏi tính quả quyết: làm thế nào để tạo dựng tính cách độc lập riêng biệt cho khối hội đoàn dân sự – độc lập với nhà nước về quan điểm, nội dung hoạt động, nhân sự, tài chính? Làm thế nào để các nhóm dân sự không bị rơi vào quán tính mài mòn đũng quần và ù lì sáng tạo như các hội đoàn nhà nước, không trở thành một cơ quan “định hướng tuyên truyền” hoặc đơn giản là không bị biến thành một chỗ vui chơi hội hè và xài tiền đóng thuế của dân chúng? Và làm thế nào để trong tương lai gần, các hội đoàn dân sự độc lập sẽ không quá “độc lập” với nhau về mối quan hệ và các trách nhiệm dân sự?

P. C. D.

Nguồn: http://www.bbc.co.uk/vietnamese/forum/2014/03/140317_phamchidung_civil_society.shtml

“Hình sự hóa” của Bộ Công an sẽ làm khó nhà nước?

Phạm Chí Dũng, gửi RFA từ VN
2014-03-17
hinh-su-305

Hội nghị tổng kết việc thi hành Bộ luật hình sự năm 1999 được tổ chức hôm14/3/2014.

Courtesy moj.gov.vn

“Đại diện Bộ Công an”?

“Đại diện Bộ Công an” có thể sẽ gây phiền toái hơn cho nội tình cơ quan này và càng làm khó cho danh thể của Nhà nước Việt Nam trước Hội đồng nhân quyền Liên Hiệp Quốc.

14/3/2014 – đúng vào ngày tưởng niệm cái chết của đảo Gạc Ma sau cuộc đánh úp của hải quân Trung Quốc, một hội nghị tổng kết việc thi hành Bộ luật hình sự năm 1999 đã được tổ chức, dưới sự chủ trì của Phó thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc – nhân vật vừa ngẫu hứng một tuyên ngôn chưa từng có tiền lệ: “Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa làm sức mạnh quốc gia tăng lên rõ rệt”. Trong hội nghị này, như để làm tăng thêm “sức mạnh quốc gia”, đại diện Bộ Công an đã tống đạt một đề nghị hết sức chuyên biệt về chuyên chính vô sản: để đáp ứng toàn diện, đầy đủ hơn yêu cầu trong tình hình hiện nay, bộ luật Hình sự sửa đổi sắp tới cần nghiên cứu hình sự hóa nhiều hành vi nguy hiểm cho xã hội đang xảy ra trong thời gian qua như: tổ chức lập hội trái phép, kêu gọi xóa bỏ hoặc thay đổi Hiến pháp…

Đề nghị cực kỳ ngặt nghèo trên được báo Thanh Niên đưa lại trong bản tin “Đề nghị hình sự hóa mua dâm đồng tính”.

Hiện vẫn chưa biết rõ đề nghị “hình sự hóa” đối với việc lập hội và hiến pháp có phải là ý kiến chính thức của Bộ trưởng công an hay không, và “đại diện Bộ Công an” có phải là người được ủy quyền đầy đủ để phát ra ý kiến gây xáo động chính trị đến thế hay có thể hiểu ngược lại.

Nhưng điều rõ ràng hơn cả là dường như người thay mặt cho ngành công an muốn đặt vào tầm ngắm sự ra đời của hàng loạt hội đoàn độc lập trong thời gian qua, và “Kiến nghị 72” đề nghị thay đổi cơ bản về nội dung hiến pháp – một phong trào của nhiều nhân sĩ, trí thức mà đã làm cho chính quyền “mất ngủ”.

Gần một phần tư thế kỷ!

Một vài kế hoạch hành động liên tịch giữa công an địa phương và các ngành liên quan mà dư luận biết được đã chuyên chú vào mục tiêu “không để các hội đoàn độc lập hình thành”.

Untitled-1-250.jpg
CT Trương Tấn sang và TT Obama tại Nhà Trắng sáng 25/7/2013. RFA photo

Cũng chủ yếu từ tháng 8/2013 đến nay, sau chuyến viếng thăm được hệ thống báo đảng coi là “sự kiện lịch sử” của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang đến Washington gặp người tương nhiệm là Tổng thống Barack Obama, cùng cuộc làm việc về TPP sau đó của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ở New York, hàng loạt hội đoàn độc lập đã ra đời để cổ vũ cho tinh thần tái hiện tính tương thân này, trong đó đáng chú ý là những cái tên như Mạng lưới blogger Việt Nam, Diễn đàn Xã hội dân sự, Phụ nữ nhân quyền Việt Nam, Hội Dân oan đất đai, Hội Cựu tù nhân lương tâm Việt Nam, Văn đoàn độc lập Việt nam…

Nếu không có gì thay đổi và tương hợp với nội dung hợp tác toàn diện về nhân quyền trong Thông cáo chung giữa Barak Obama và Trương Tấn Sang tại Nhà Trắng, sắp tới ở Việt Nam sẽ có thể xuất hiện thêm một số hội đoàn độc lập về nghề nghiệp như Hội nhà báo độc lập, Hội luật sư độc lập, và đặc biệt là Nghiệp đoàn công nhân độc lập – một tổ chức hội đoàn nhằm thỏa mãn điều kiện tiên quyết mà phía Hoa Kỳ đang đặt lên bàn đàm phán TPP với Nhà nước Việt Nam.

Khía cạnh pháp lý không thể nhắm mắt làm ngơ là tất cả các hội đoàn độc lập trên, nếu chiếu theo tinh thần và nội dung của Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị mà Nhà nước Việt Nam đã ký kết vào năm 1982, Hiến pháp 1992 và Hiến pháp năm 2013 của chính Nhà nước Việt Nam, đều thỏa mãn tư cách pháp lý về quyền tự do lập hội.

“Tự do lập hội” ở Việt Nam cũng là một chủ đề thuộc về nhân quyền, nằm trong số 227 khuyến nghị của hơn 100 quốc gia tại cuộc Kiểm điểm định kỳ phổ quát (UPR) vừa diễn ra ở Geneva vào đầu tháng 2/2014. Với tư cách là tân thành viên đầy triển vọng của hội đồng này, Nhà nước Việt Nam đương nhiên có trách nhiệm và không thiếu động cơ để thực thi những khuyến nghị chưa bao giờ trở thành thực tiễn ở Việt Nam.

Cũng bởi, sau gần một phần tư thế kỷ kể từ hiến pháp năm 1992, quyền tự do lập hội vẫn chưa hề được luật hóa ở Việt Nam. Cùng với quyền tự do biểu tình, hai chủ đề này vẫn chỉ được Quốc hội ghé mắt lắc đầu theo đúng tôn chỉ “cương lĩnh đảng quan trọng hơn hiến pháp”, rất tương thích với động tác cúi đầu bấm nút của 98% đại biểu để bỏ phiếu thuận cho bản hiến pháp 2013 – vốn bị xem là “thụt lùi sâu sắc”.

Bất chấp một hứa hẹn mơ hồ của Ủy ban thường vụ quốc hội vào cuối năm 2013 về “sẽ ban hành luật lập hội và luật biểu tình”, thực tế sống động nhất là bản hiến pháp năm 2013 vẫn giữ thế bảo thủ tuyệt đối về “chế độ sở hữu đất đai toàn dân” và “kinh tế quốc doanh chủ đạo” – bị xem là hai nhóm lợi ích chính gây ra khung cảnh cực kỳ khốn khó và nhiễu loạn cho dân tộc hiện thời. Não trạng không chỉ hằn mòn về đường lối kiến thiết như thế đã dẫn dụ một tương lai không thể minh bạch hơn: người dân đừng trông mong gì vào những lời hứa hẹn tối tăm về “dân chủ cơ sở”. Thậm chí cho dù luật lập hội và luật biểu tình có được ban hành trong năm 2014 này, cũng rất khó có hy vọng được nhìn thấy những văn bản luật đáp ứng và nói được tiếng lòng của nhân dân dưới đáy.

Lớp dân dưới đáy ấy đang nheo nhóc và khốn quẫn trong vô số kiếp nạn về xả lũ thủy điện vô nhân đạo, thu hồi đất đai vô nhân tính, nạn vô cảm và vô trách nhiệm của giới quan chức, bóp nghẹt tiếng nói phản biện của báo chí…

Trước mắt và trong khi chưa biết số phận của dự thảo luật lập hội ra sao, người dân chỉ được thông tin rằng việc soạn thảo luật biểu tình được Chính phủ giao cho… Bộ Công an, và sẽ “cố gắng đưa luật vào đời sống” trước năm 2020.

Ý chỉ Bắc Kinh?

Không thể trông đợi vào một nhà nước vẫn hoàn toàn thiếu vắng lòng thành tâm chính trị, dân chúng chỉ còn cách tự cất lên tiếng nói của mình. Không trái với Công ước quốc tế và hiến pháp Việt Nam về quyền tự do lập hội, những hội đoàn độc lập được thành lập trong thời gian qua đương nhiên không thể bị các cơ quan quản lý nhà nước và ngành an ninh coi là “trái phép”.

Tương tự, quyền tự do ngôn luận và tự do biểu đạt – những điều đã được Nhà nước Việt Nam mau mắn cam kết trước Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc, không thể bị lạm dụng và hơn thế bị lợi dụng để bị quy kết thành hành vi nguy hiểm “kêu gọi xóa bỏ hoặc thay đổi Hiến pháp”.

Với đề xuất “hình sự hóa”việc lập hội và góp ý hiến pháp, Bộ Công an đã tích tụ ba kiến nghị trái ngược và xúc phạm lòng dân chỉ trong chưa đầy một năm qua. Hai kiến nghị trước thuộc về “quyền nổ súng” dành cho cảnh sát cơ động để “trấn áp bạo loạn”, và buộc “báo chí phải tiết lộ nguồn tin”.

Một lần nữa, căn bệnh “chủ quan duy ý chí” lại hiện hình. Một lần nữa, công luận phải nhớ lại “sáng kiến thu phí người khiếu kiện” của một vị đại biểu quốc hội vào năm 2013, cũng như nghị định 72 cùng năm ngoái về hạn chế quyền tự do ngôn luận trên mạng Internet mà giới bảo vệ nhân quyền quốc tế đã không kìm nén được cơn phẫn nộ bùng nổ.

Cuối cùng nhưng chưa hề kết thúc, dư luận một lần nữa không thoát khỏi tâm trạng nghi ngờ: liệu những đề xuất của các nhà “lập pháp” ngành công an có quá trùng khớp với lối mòn độc đạo đang diễn ra ở Trung Quốc và những ý chỉ không thèm che giấu từ Bắc Kinh?

Phong tỏa tài sản!

Có vẻ những người tâm niệm “chính quyền trên nòng súng” như danh ngôn quá cố Mao Trạch Đông còn sống sót ở Việt Nam chưa tính hết những hậu quả khôn lường mà thượng cấp của họ – Nhà nước Việt Nam – sẽ phải đối mặt với không chỉ phong trào lên án của cộng đồng quốc tế. Phía sau và xa hơn nữa, làm thế nào để nền kinh tế Việt Nam còn chút cơ hội phục sinh và làm thành trụ đỡ cho nền chính trị đang có nguy cơ “tồn vong”, nếu không có được ít nhất một nguồn ngoại viện từ Hiệp định TPP? Và làm thế nào để giới quan chức cầm quyền ở quốc gia bị các nhóm lợi ích lũng đoạn đến cạn kiệt tài nguyên này không bị người Mỹ liệt vào danh sách “những cá nhân vi phạm nhân quyền”?

Một sự kiện trùng hợp không kém ý nghĩa là vào ngày 14/3/2014, đúng thời điểm “đại diện Bộ Công an” tống đạt đề xuất “hình sự hóa” việc lập hội và góp ý hiến pháp, dân biểu Ed Royce – Chủ tịch Ủy ban đối ngoại Hạ viện Hoa Kỳ – cũng đã đệ trình Dự luật Chế tài nhân quyền Việt Nam, số hiệu H.R. 4254, áp đặt những biện pháp trừng phạt đối với những quan chức chính phủ Việt Nam “đồng lõa trong những vụ vi phạm nhân quyền nhắm vào người dân Việt Nam.”

Theo thông cáo của dân biểu Ed Royce, đây là một dự luật lưỡng đảng, nhắm mục tiêu vào những quan chức chính phủ, công an và những người khác vi phạm nhân quyền đối với những nhà bất đồng chính kiến ôn hòa. Những biện pháp được kiến nghị bao gồm những hạn chế du hành và trừng phạt về tài chính.

Cụ thể, những cá nhân có tên trong danh sách sẽ không được nhập cảnh hay quá cảnh ở Hoa Kỳ, không được cấp bất kỳ quy chế di trú hợp pháp nào, và cũng không được phép nộp đơn hay thỉnh nguyện liên quan đến những việc này. Về mặt tài chính, những cá nhân này sẽ bị phong tỏa tài sản, bị hạn chế hoặc bị cấm giao dịch tài chính và đưa tài sản vào hay ra khỏi Hoa Kỳ.

Phạm Chí Dũng, Việt Nam 17-03-2014

*Nội dung bài viết không phản ảnh quan điểm của RFA.

http://www.rfa.org/vietnamese/in_depth/pham-chi-dung-blog-0317-03172014181316.html

Dân biểu Ed Royce đệ trình dự luật Chế tài Nhân quyền Việt Nam

 Theo VOA

Dân biểu Ed Royce, Đảng Cộng Hòa, chủ tịch Ủy ban Ngoại giao Hạ Viện Hoa Kỳ Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Hoa Kỳ, dân biểu Ed Royce.

Dân biểu Ed Royce, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Hoa Kỳ, hôm 14/3 ra thông cáo cho biết ông đã đệ trình Dự luật Chế tài Nhân quyền Việt Nam, số hiệu H.R. 4254, áp đặt những biện pháp trừng phạt đối với những quan chức chính phủ Việt Nam “đồng lõa trong những vụ vi phạm nhân quyền nhắm vào người dân Việt Nam.”

Thông cáo cho biết đây là một dự luật lưỡng đảng, nhắm mục tiêu vào những quan chức chính phủ, công an, và những người khác vi phạm nhân quyền đối với những nhà bất đồng chính kiến ôn hòa. Những biện pháp được kiến nghị bao gồm những hạn chế du hành và trừng phạt về tài chính.

Cụ thể, những cá nhân có tên trong danh sách sẽ không được nhập cảnh hay quá cảnh ở Hoa Kỳ, không được cấp bất kỳ quy chế di trú hợp pháp nào, và cũng không được phép nộp đơn hay thỉnh nguyện liên quan đến những việc này. Về mặt tài chính, những cá nhân này sẽ bị phong tỏa tài sản, bị hạn chế hoặc bị cấm giao dịch tài chính và đưa tài sản vào hay ra khỏi Hoa Kỳ.

Trong phần dẫn nhập, Dân biểu Ed Royce nói dự luật này “làm mạnh thêm tiếng nói của những người dũng cảm lên tiếng chống lại chính quyền Cộng sản ở Việt Nam.” Ông nói, giữa lúc chính quyền Việt Nam đang tăng cường đàn áp tiếng nói bất đồng và chính quyền Tổng thống Obama im lặng trước những vi phạm nhân quyền, dự luật này “cho người dân yêu tự do của Việt Nam biết rằng Quốc hội Mỹ đứng về phía họ.”

Dân biểu Ed Royce là một trong những nhà lập pháp Mỹ cổ xúy mạnh mẽ nhất cho vấn đề nhân quyền của Việt Nam.

Ông là tác giả của dự luật H. Res.128 kêu gọi Bộ Ngoại giao Mỹ đưa Việt Nam vào lại danh sách những quốc gia cần quan tâm đặc biệt về tôn giáo. Ông cũng là người đồng bảo trợ chính cho Dự luật Nhân quyền Việt Nam được Hạ viện bỏ phiếu thông qua hồi năm 2013 nhưng bị chặn ở Thượng viện.

Nguồn: Thông cáo Báo chí Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Hoa Kỳ.

Phạm Huyền – Bôxit Tây Nguyên tầm nhìn 2020: Tăng vốn, lỗ nặng

Phạm Huyền

Dân Luận: Tầm nhìn của những người phản đối dự án đã được chứng tỏ là xa hơn tầm nhìn của Bộ Chính Trị và lãnh đạo nước Việt Nam. Trong số những người phản đối dự án bô-xít có thầy giáo Đinh Đăng Định ở Đăk Nông, người đã bị bắt giữ và kết án 6 năm tù, chỉ được thả ra gần đây khi đã mắc căn bệnh ung thư giai đoạn cuối. Ai là người sẽ trả giá cho sinh mạng của ông, ai sẽ là người trả giá cho sự thua lỗ trong một dự án viển vông như thế này? Bộ Chính Trị ư?

Từ nay tới năm 2020, Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin) sẽ lỗ hàng nghìn tỷ đồng ở hai dự án bauxite Tây Nguyên. Được biết, số tiền phải chi ra cho 2 dự án này lên tới hơn 32.000 tỷ đồng, trong đó, có 600 triệu USD (khoảng 13.000 tỷ) vay nước ngoài do Chính phủ bảo lãnh.

Gánh lỗ hàng ngàn tỷ

Sau cuộc kiểm tra 2 dự án bauxite Tây Nguyên của Ủy ban thường vụ Quốc hội vừa qua, mới đây, Vinacomin và Bộ Công Thương đã tiếp tục phải giải trình về hiệu quả của các dự án này.

Dù các đánh giá của Bộ Công Thương và chủ đầu tư đưa ra đầy lạc quan, thì kế hoạch doanh thu, lợi nhuận của 2 dự án bauxite vẫn là những con số lỗ liên tiếp lên tới hàng trăm tỷ mỗi năm.

Năm 2013 vừa qua đi, dự án Tân Rai đã lỗ hơn 258 tỷ đồng. Trong năm, dự án đạt công suất 146.250 tấn với tổng doanh thu đạt 980,682 tỷ.

Năm 2014, Vinacomin dự kiến, với công suất được nâng lên là 585.000 tấn, bauxite Tân Rai sẽ lỗ khoảng 176 tỷ đồng. Năm 2015, số lỗ được dự báo sẽ giảm đáng kế với con số là 25 tỷ đồng. Kể từ năm 2016 trở đi, Tập đoàn này cho biết mới bắt đầu có lãi, nhưng con số “khởi điểm” rất khiêm tốn: 9,3 tỷ đồng.

Nếu như dự án Tân Rai được dự báo lỗ 3 năm đầu thì với dự án bauxite Nhân Cơ, ít nhất sẽ lỗ từ 5-7 năm. Cùng đó, số lỗ của Nhân Cơ “gặt hái” về còn khủng hơn nhiều, thậm chí, gấp đối số lỗ của dự án Tân Rai.


Dự án Nhân Cơ sẽ lỗ hơn Tân Rai (theo nangluongvietnam)Cụ thể, năm 2015, bauxite Nhân Cơ dự kiến sẽ lỗ hơn 671 tỷ đồng. Năm 2016, khoản lợi nhuận âm này giảm một chút còn 563 tỷ đồng.

Năm 2017, dự án trên tiếp tục lỗ 589 tỷ đồng. Các năm sau, năm 2018: âm 478 tỷ đồng, năm 2019: âm 389 tỷ đồng và năm 2020, hiệu quả kinh doanh bauxite được ‘ấn định” con số âm 237 tỷ đồng.

Tổng hợp lại, 3 năm đầu, dự án bauxite Tân Rai sẽ lỗ tới gần 500 tỷ đồng. Từ năm 2016 đến năm 2020, dự án này được tin tưởng sẽ lãi 870 tỷ đồng.

Trong khi đó, ở dự án bauxite Nhân Cơ, 6 năm liên tiếp lỗ với tổng số lỗ lên tới 2.900 tỷ đồng. Chỉ 2 năm đầu, lỗ của dự án Nhân Cơ đã nuốt gọn số lãi của Tân Rai. Và tính bù trừ 2 dự án này, đến năm 2020, hiệu quả sản xuất, kinh doanh bauxite mang lại cho Vinacomin chỉ là con số âm 2.000 tỷ đồng.

Nếu so với công bố của lãnh đạo Vinacomin hồi giữa năm ngoái, các mức lỗ bauxite đã tiếp tục tăng thêm ít nhất là 400 tỷ đồng.

Lỗ thế nhưng hai dự án bauxite trên vẫn được chủ đầu tư tăng vốn bổ sung tới hơn 8.200 tỷ đồng. Tháng 10/2013, dự án Tân Rai đã được Vinacomin phê duyệt điều chỉnh vốn lên 3.980 tỷ đồng, tăng 35,37%, đẩy tổng mức đầu tư lên con số 15.414 tỷ đồng.

Tháng 2 vừa qua, dự án Nhân Cơ cũng nối đuôi tiếp tục tăng thêm 4.318 tỷ đồng so với lúc được phê duyệt tháng 2/2010. Như vậy, tổng mức đầu tư của dự án bauxite thứ hai này tăng 37,99%, hốt con số 16.822 tỷ đồng.

Xuất khẩu giá rẻ bèo

Cho đến nay, nguyên nhân gây lỗ ở 2 dự án này vẫn chưa được Vinacomin giải thích một cách triệt để. Những thông tin ban đầu từ các báo cáo của Tập đoàn này cũng như các đánh giá của Bộ Công Thương thì thấy, giá xuất khẩu của alumin rất bất lợi.


Dây chuyền hoạt động ở dự án Tân Rai (theo giaoduc.net)Theo thông tin của Vinacomin, năm 2013, alumin sản xuất từ dự án Tân Rai vẫn có giá bán chưa tới 300 USD/tấn. So với giá dự báo, mức này thấp hơn tới 79 USD/tấn.

Lý giải cụ thể, Tập đoàn này thừa nhận do có vấn đề về chất lượng, tỷ lệ cỡ hạt < 45 microns khá lớn nhưng nguyên nhân là do thời gian đầu, chất lượng chạy thử chưa ổn định. Cuối năm 2013 khi cỡ hặt alumin được cải thiện, tương đương với cỡ hạt alumin giao dịch trên thị trường thế giới, giá bán mới được nâng đần lên xấp xỉ 300 ƯSD/tấn (FOB cảng Gò Dầu).

Năm 2014, Vinacomin đã đàm phán với một số đối tác mua alumin và đối tác đã chấp nhận giá alumin ở mức khoảng 18% giá nhôm, tương đương khoảng 320-330 USD/tấn.

Điều này cũng có nghĩa, mỗi tấn alumin xuất khẩu của Tân Rai đang “ âm” hơn tới 49-59 USD/tấn so với mức giá dự báo trong bài toán đầu tư của Tập đoàn này.

Chính vì thế, dù, tiêu thụ sản phẩm alumin năm qua khả quan thì lỗ vẫn hoàn lỗ.

Tính đến 31/12/2013, alumin Tân Rai đã xuất khẩu được 160.340 tấn alumin cho các Công ty của Thụy Sỹ, Hồng Kông, Hàn Quốc, Singapo…, tiêu thụ trong nước 844 tấn alumin và 3.840 tấn hydroxit nhôm. Song, kết quả là lỗ tới hơn 258 tỷ đồng.

Năm 2014, Vinacomin đã ký hợp đồng nguyên tắc tiêu thụ dài hạn sản phẩm alumin với Công ty Marubeni-Nhật Bản (khoảng 300.000 tấn alumin/năm) và Công ty Nhôm Vân Nam – Trung Quốc (khoảng 150.000 tấn alumin/năm), đồng thời, vẫn tiếp tục bán cho các công ty của Thụy Sỹ Hồng Kông, Hàn Quốc, Singapo… Dự kiến, sản lượng khai thác bôxit, sản xuất và tiêu thụ alumin sẽ tăng lên khoảng 540.000 tấn, và 2.400 tấn hydrat 2.400.

Nhưng con số lỗ đã được “cầm chắc” là hơn 176 tỷ đồng.

Giá bán alumin là một trong các yếu tố quan trọng và quyết định hiệu quà của dự án. Sâu xa hơn, hiệu quả dự án lại phụ thuộc cả vào thị trường thế giới, vốn diễn biến luôn phức tạp, đầy rủi ro.

Bộ Công Thương cũng cho rằng, rủi ro lớn và tác động đến hiệu quả của các dự án chính là giá bán thấp. Nhưng Bộ này lại có quan điểm lạc quan khi tính, với vòng đời 30 năm, mức giá dự báo ở hai dự án này là đã có dự phòng độ rủi ro trên.

Điều đáng nói hơn, các dự án trên hầu hết là vốn vay. Điều gì sẽ đảm bảo cho Vinacomin đủ tiềm lực tài chính, vừa chấp nhận chịu lỗ hàng nghìn tỷ, bù lỗ, vừa phải è cổ trả hàng chục triệu USD mỗi năm, trong đó, có 600 triệu USD vay nước ngoài do Chính phủ bảo lãnh?

Phạm Huyền

http://danluan.org/tin-tuc/20140317/pham-huyen-boxit-tay-nguyen-tam-nhin-2020-tang-von-lo-nang

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: