THẾ KỶ THÁI BÌNH DƯƠNG CỦA HOA KỲ

ĐẤU TRANH BẢO VỆ CHỦ QUYỀN QUỐC GIA VÀ SỰ TOÀN VẸN LÃNH THỔ

LS Nguyễn Hữu Thống

THẾ KỶ THÁI BÌNH DƯƠNG CỦA HOA KỲ V: DÂN CHỦ VÀ NHÂN QUYỀN LÀ GIÁ TRỊ VĨNH HẰNG

 
Bài viết gốc: America’s Pacific Century
Bài đọc liên quan: 
Tăng trưởng kinh tế nổi bật của châu Á trong thập kỷ qua và tiềm năng tăng trưởng tiếp tục trong tương lai phụ thuộc vào an ninh và sự ổn định mà từ lâu đã được đảm bảo bởi quân đội Hoa Kỳ, trong đó có hơn 50.000 nam và nữ quân nhân Hoa Kỳ phục vụ tại Nhật Bản và Hàn Quốc. Những thách thức của khu vực ngày nay thay đổi nhanh chóng – từ tranh chấp lãnh thổ và hàng hải đến các mối đe dọa mới đối với tự do hàng hải đến tác động to lớn của các thảm họa thiên nhiên – đòi hỏi Hoa Kỳ phải theo đuổi một khu vực địa lý phân tán hơn, hoạt động linh hoạt hơn, và một thái độ chính trị có hiệu lực vững bền hơn.

Chúng ta đang hiện đại hóa các thỏa thuận cơ bản của chúng ta với các đồng minh truyền thống ở Đông Bắc Á – và sự cam kết của chúng ta về điều này là chắc chắn – đồng thời tăng cường sự hiện diện của chúng ta trong khu vực Đông Nam Á và Ấn Độ Dương. Ví dụ, Hoa Kỳ sẽ triển khai tàu chiến đấu duyên hải đến Singapore, và chúng ta đang xem xét những cách khác để tăng cơ hội cho quân đội hai nước để đào tạo và hoạt động cùng nhau. Và Hoa Kỳ và Úc đã đồng ý trong năm nay để khai thác một sự hiện diện quân sự của Mỹ to lớn hơn ở Úc để tăng cường cơ hội cho nhiều liên kết đào tạo và tập trận. Chúng ta cũng đang tìm cách để tăng tiếp cận hoạt động của chúng ta trong khu vực Đông Nam Á và khu vực Ấn Độ Dương và làm sâu sắc thêm những sự tiếp cận của chúng ta với các đồng minh và đối tác.
Làm thế nào chúng ta dịch chuyển các kết nối ngày càng tăng giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương thành một khái niệm hành động là một câu hỏi mà chúng ta cần phải trả lời nếu chúng ta muốn thích ứng với những thách thức mới trong khu vực. Trong bối cảnh này, một sự hiện diện quân sự phân bố rộng rãi hơn trên toàn khu vực sẽ cung cấp những lợi thế quan trọng. Hoa Kỳ sẽ có vị thế tốt hơn để hỗ trợ sứ mệnh nhân đạo; quan trọng không kém, nó sẽ cung cấp một bức tường thành mạnh mẽ hơn chống lại các mối đe dọa hoặc những nỗ lực phá hoại hòa bình và ổn định khu vực để làm việc với nhiều đồng minh và đối tác.
Nhưng hơn cả  sức mạnh quân sự hoặc sức mạnh của nền kinh tế của chúng ta, gia sản mạnh nhất của chúng ta là một dân tộc với sức mạnh của các giá trị của chúng ta – đặc biệt, sự hỗ trợ kiên định của chúng ta vì dân chủ và nhân quyền. Điều này nói lên tính dân tộc sâu sắc nhất và là trung tâm của chính sách đối ngoại của chúng ta, bao hàm cả chiến lược của chúng ta đến khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Khi chúng ta đã làm sâu sắc thêm sự tham gia của chúng ta với các đối tác mà chúng ta không đồng ý về những vấn đề này(dân chủ và tự do), chúng ta sẽ tiếp tục kêu gọi họ đi theo đường lối cải cách nhằm cải thiện quản trị, bảo vệ nhân quyền, và thúc đẩy các quyền tự do chính trị. Chúng ta đã làm cho nó rõ ràng, ví dụ, đến với Việt Nam tham vọng của chúng ta là nhằm phát triển quan hệ chiến lược đòi hỏi Việt Nam thực hiện các bước để bảo vệ nhân quyền và thúc đẩy các quyền tự do chính trị. Hoặc khi toan tính với Miến Điện, nơi mà chúng ta quyết tâm tìm trách nhiệm về những vi phạm nhân quyền. Chúng ta đang theo dõi chặt chẽ diễn biến tại Nay Pyi Taw và sự tương tác ngày càng tăng giữa bà Aung San Suu Kyi và các lãnh đạo chính phủ. Chúng ta đã nhấn mạnh với chính phủ Miến Điện rằng phải thả tù nhân chính trị, thúc đẩy các quyền tự do chính trị và nhân quyền, và phá bỏ các chính sách của quá khứ. Đối với Bắc Triều Tiên, Bình Nhưỡng đã thể hiện coi thường các quyền của người dân một cách dai dẳng, và chúng ta tiếp tục lên tiếng mạnh mẽ chống lại các mối đe dọa mà Triều Tiên gây ra đối với khu vực và toàn cầu.
Chúng ta không thể và không mong muốn áp đặt hệ thống của chúng ta với các nước khác, nhưng chúng ta tin rằng những giá trị nhất định(dân chủ và nhân quyền) là phổ quát – rằng người dân ở mọi quốc gia trên thế giới, kể cả ở châu Á, đều yêu mến chúng – và rằng chúng là nội tại để các quốc gia ổn định, hòa bình, và thịnh vượng. Cuối cùng, các giá trị này phải đến người dân châu Á đang theo đuổi quyền lợi và nguyện vọng riêng của họ, cũng như chúng ta đã thấy người dân trên toàn thế giới thực hiện.
Trong thập kỷ qua, chính sách đối ngoại của chúng ta đã chuyển từ đối phó với hòa bình hậu Chiến tranh Lạnh để phân thân đáp ứng cam kết tại Iraq và Afghanistan. Khi những cuộc chiến tranh này lắng xuống, chúng ta sẽ cần phải tăng cường những nỗ lực xoay trục cho một thực tế toàn cầu mới.
Chúng ta biết rằng những thực tế mới đòi hỏi chúng ta phải đổi mới, để cạnh tranh, và lãnh đạo theo những cách mới. Thay vì kéo thế giới về với chúng ta, chúng ta cần phải tiến mạnh về phía trước và đổi mới sự lãnh đạo của chúng ta. Trong một thời điểm mà các nguồn tài nguyên cạn kiệt, không có vấn đề chúng ta cần phải đầu tư một cách sáng suốt, những nơi sẽ mang lại lợi nhuận lớn nhất, đó là lý do tại sao khu vực châu Á-Thái Bình Dương là cơ hội của thế kỷ 21 thực sự đối với chúng ta.
Tất nhiên, các khu vực khác vẫn cực kỳ quan trọng. Châu Âu, nơi hầu hết các đồng minh truyền thống của chúng ta, vẫn còn là một đối tác của phương sách hàng đầu, Châu Âu làm việc cùng với Hoa Kỳ gần như về mọi thách thức toàn cầu cấp thiết, và chúng ta đang đầu tư trong việc cập nhật các cấu trúc của liên minh của chúng ta. Người dân Trung Đông và Bắc Phi đang sơ đồ hóa một con đường mới gây tác động toàn cầu sâu sắc, và Hoa Kỳ cam kết hợp tác tích cực và bền vững vì những biến đổi khu vực. Châu Phi có tiềm năng chưa được khai thác rất lớn cho phát triển kinh tế và chính trị trong những năm tới. Và hàng xóm của chúng ta ở Tây bán cầu không chỉ là đối tác xuất khẩu lớn nhất của chúng ta; mà họ còn đang đóng vai trò ngày càng tăng trong các vấn đề chính trị và kinh tế toàn cầu. Mỗi một khu vực đều cầu cứu sự tham gia và lãnh đạo của Mỹ.
Và chúng ta đang chuẩn bị để lãnh đạo. Bây giờ, tôi cũng biết rằng có những người đặt câu hỏi về sức mạnh bền lâu của chúng ta trên toàn thế giới. Chúng tôi đã nghe nói chuyện này trước đây. Vào cuối cuộc chiến tranh Việt Nam, đã có một ngành công nghiệp phát triển mạnh của các nhà bình luận toàn cầu thúc đẩy ý tưởng rằng nước Mỹ đang nhập thất, và nó là một chủ đề được lặp lại mỗi vài thập kỷ. Nhưng bất cứ khi nào Hoa Kỳ có những kinh nghiệm thất bại, chúng ta đã vượt qua những thất bại bằng sự tái tạo và đổi mới. Năng lực của chúng ta đã trở lại mạnh mẽ hơn là chưa từng có trong lịch sử hiện đại. Nó bắt nguồn từ mô hình của chúng ta về nền dân chủ tự do và tự do kinh doanh, một mô hình mà vẫn là nguồn lực mạnh mẽ nhất của sự thịnh vượng và tiến bộ lịch sử nhân loại. Tôi nghe thấy ở khắp mọi nơi tôi đến rằng thế giới vẫn trông mong vào sự lãnh đạo Hoa Kỳ. Hiện nay quân sự của chúng ta là mạnh nhất, và nền kinh tế của chúng ta cho đến nay là lớn nhất trên thế giới. Công nhân của chúng ta làm việc hiệu quả nhất. Các trường đại học của chúng ta nổi tiếng trên toàn thế giới. Vì vậy, không nên có sự nghi ngờ về khả năng bảo vệ và duy trì sự lãnh đạo toàn cầu của chúng ta trong thế kỷ này như chúng ta đã làm trong quá khứ.
Khi chúng ta đã chuyển động về phía trước để thiết lập giai đoạn cho khế ước trong khu vực châu Á-Thái Bình Dương trong 60 năm tới, chúng ta cần giữ gìn cẩn thận đến di sản của cả hai đảng đã định hình khế ước của chúng ta trong 60 n ăm qua. Và chúng ta đang tập trung vào các bước mà chúng tôi phải thực hiện ở ngay trên đất Mỹ – tăng tiết kiệm của chúng ta, cải cách hệ thống tài chính của chúng ta, giảm vay vốn, khắc phục sự phân chia đảng phái – bảo vệ và duy trì sự lãnh đạo của chúng ta trên thế giới.
Chuyển trục là không dễ dàng, nhưng chúng ta đã mở đường cho nó trong hai năm rưỡi qua, và chúng tôi cam kết đang nhìn thấy nó xuyên suốt như một trong những nỗ lực ngoại giao quan trọng nhất của thời đại chúng ta./.
Sài Gòn, 11h39′ ngày thứ Năm, 30/6/2016

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: