THANH hay THĂNG &Liên hệ gì giữa Tôn Hoa sen và Ban Tuyên giáo Trung ương?

Liên hệ gì giữa Tôn Hoa sen và Ban Tuyên giáo Trung ương?

THANH hay THĂNG

Huy Đức

Cho đến trước khi bị C46 triệu ra Hà Nội, Vũ Đức Thuận vẫn nương náu trong biệt thự Trần Quốc Thảo. Rất lạ là báo chí chỉ đặt câu hỏi, ai đã “làm công tác cán bộ” cho Trịnh Xuân Thanh mà không nói gì về “quy trình” Đinh La Thăng dàn xếp cho đồng phạm của Thanh, Vũ Đức Thuận. Vì sao Thuận, một kẻ mà dấu hiệu phạm tội đã rõ từ năm 2013, vẫn được Đinh La Thăng đưa về làm Chánh văn phòng Bộ Giao thông, rồi kéo vào Sài Gòn làm trợ lý.

Đàn Em

Xây lắp là ngành mà Đinh La Thăng nắm gần như ngay lập tức sau khi về làm Chủ tịch tập đoàn Dầu khí (PVN), 10-2006, và biến nó trở thành một thứ công ty xây dựng như thời Sông Đà.

Thoạt đầu, người được Đinh La Thăng đưa về làm Tổng giám đốc công ty Xây lắp Dầu khí (PVC) là “Diệu Đen” – đồng hương Nam Định, từng làm ở Sông Đà – thay thế “Hưng Địa Chủ”, một người được đào tạo và có kinh nghiệm trong ngành.

Nhưng, ở thời điểm ấy PVN đang có trong tay một lượng vốn khổng lồ. Một người giỏi điếu đóm không thể triển khai bài toán lớn để “giải ngân” từng ấy tiền bạc. Năm 2007, Đinh La Thăng đưa Trịnh Xuân Thanh từ Sông Hồng về thay thế “Diệu Đen” làm Chủ tịch kiêm TGĐ PVC. Năm 2008, khi Thuận gặp khó khăn ở Sudico (Sông Đà), Thăng lại đưa về làm phó rồi năm sau lên TGĐ.

Dự Án

Ngay sau khi Trịnh Xuân Thanh (2007) và Vũ Đức Thuận (2008) kiểm soát được PVC, Đinh La Thăng bắt đầu sử dụng hàng chục nghìn tỷ của PVN ồ ạt đầu tư cho các dự án: từ nhiệt điện, sợi polyester, ethanol… đến sân golf, khách sạn, văn phòng, trụ sở… Rất nhiều công trình được quyết định đầu tư vội vã, bất chấp pháp luật.

Có những công trình lớn, ngoài “chuyên môn” như Ethanol Phú Thọ (1.700 tỷ, đội giá lên 2.400 tỷ), như Sợi Đình Vũ (đội giá từ 324,8 triệu lên 363,5 triệu USD) nhưng đã được Đinh La Thăng cho phê duyệt dự án mà không thẩm định tính khả thi, không lấy ý kiến cơ quan quản lý có thẩm quyền (Bộ Công Nghiệp lúc đó).

Hành vi cố ý của Đinh La Thăng khi quyết định đầu tư những công trình này không chỉ làm thất thoát lớn trong quá trình xây dựng mà cả hai vừa xây xong đã phải đắp chiếu vì nếu sản xuất sẽ làm lỗ cho PVN mỗi năm hàng nghìn tỷ (năm 2014, Sợi Đình Vũ lỗ 1.085 tỷ).

Trảm Tướng

Đinh La Thăng đi đến đâu cũng làm “nức lòng nhân dân” bằng các vụ “trảm tướng”. Ít ai biết được đằng sau những quyết định ầm ĩ đó là gì.

Trước khi chuẩn bị ồ ạt xây cất, Đinh La Thăng đã chuẩn bị “cơ sở pháp lý” cho Thanh – Thuận bằng Nghị quyết 233 của Đảng ủy Tập đoàn, “Phát huy nội lực, ưu tiên sử dụng dịch vụ trong ngành”.

Hầu hết những dự án của PVN, Đinh La Thăng đều buộc các chủ đầu tư (các đơn vị thành viên của PVN) phải “ưu tiên sử dụng dịch vụ” của nhà thầu PVC. Mặc dù Thuận và Thanh thường đưa ra mức dự toán cao hơn rất nhiều so với giá trị thực tế, Thăng vẫn gây áp lực để các chủ đầu tư (công ty con của PVN) chấp nhận và thường phải ứng trước vốn lên đến hơn 80% giá trị hợp đồng cho Thanh – Thuận.

Nhiều chủ đầu tư đã bị “trảm” vì không chịu vâng theo những điều kiện phi lý này.

Chi phí để Thanh – Thuận xây phần thô của tòa nhà PVFC Đà Nẵng lên tới 350 tỷ trong khi trước đó, khách sạn Petrosetco Sông Trà (Nhờ bên ngoài nắm cổ phần lớn hơn PVN nên không để Thăng ép giao thầu cho PVC) có cùng diện tích, cùng điều kiện xây dựng, đã hoàn thành nội thất, chỉ hết 69 tỷ.

Tòa nhà PVGas, đường Nguyễn Hữu Thọ, Nhà Bè, theo đánh giá của giới chuyên môn và theo thị trường, cả tiền xây dựng và đất, chỉ khoảng 350 tỷ đồng. PVGas đã phải quyết toán cho Thanh – Thuận lên tới 900 tỷ. Trong thời gian xây dựng tòa nhà này (2008-2010) hai tổng giám đốc của PVGas (Trần Văn Vĩnh và Nguyễn Việt Anh) đã bị Đinh La Thăng cách chức.

Có thể chỉ ra hàng loạt ví dụ tương tự khác ở những công trình như khách sạn Lam Kinh, khách sạn dầu khí Thái Bình, Trung tâm thương mại Cà Mau…

Ngoài Trần Văn Vĩnh, Nguyễn Việt Anh còn nhiều “tướng” khác bị “trảm” với lý do tương tự, trong đó có các ông: Trịnh Thanh Bình, TGĐ Đạm Phú Mỹ; Đinh Văn Ngọc, TGĐ Bình Sơn và Lương Khoa Trường, TGĐ DMC…

PVC được nói là lỗ 3.300 tỷ, đúng ra là lỗ 4.100 tỷ vì đã sử dụng hết 800 tỷ trong quỹ dự phòng. Nhưng con số thất thoát còn phải tính đến cả ở những công trình bị kê giá (như vài ví dụ vừa nêu) mà cơ quan điều tra hoàn toàn có thể làm rõ bằng cách trưng cầu giám định.

“Thiên Tài”

Tuy trong khoảng từ 2008-2010, PVC hạch toán là “hiệu quả” nhưng những khoản lỗ nhìn thấy vào giữa 2012 chỉ là phần “bục ra” và là hậu quả của cung cách Thanh – Thuận ngay từ khi họ nắm PVC. Trong xây dựng, nếu các nhà thầu được ứng tới 80-90% vốn như PVC (chưa kể giá trị đầu tư được kê cao lên) mà làm lỗ được thì phải nói là… thiên tài. Nhưng Thuận – Thanh vẫn làm được.

Nhân danh “phát huy nội lực”, Đinh La Thăng đã chỉ định và giao cho PVC thầu các dự án của Tập đoàn. Nhưng Thanh – Thuận chỉ là những anh “cò”. Vừa nhận thầu của Tập Đoàn là PVC liền giao toàn bộ quyền tổng thầu với các hình thức khác nhau cho các công ty con hoặc các công ty không hề là con cái gì của PVC cả.

Nhân danh “nâng cao năng lực thiết bị thi công”, PVC đã bỏ ra 424,84 tỷ đồng để mua sắm máy móc. Thiết bị mua về, thay vì được PVC khai thác sử dụng, thì toàn bộ lại được chuyển cho các công ty con dưới dạng bù trừ công nợ, góp vốn… Các công ty con nhận những thiết bị này về cũng hoặc không sử dụng, hoặc chỉ sử dụng cho một công trình rồi bỏ đó.

Không chỉ áp dụng chính sách chỉ định thầu cho các công ty con, Thanh – Thuận đã cho rất nhiều nhà thầu phụ không dính dáng gì tới PVC hưởng “nội lực” của ngành dầu khí.

Đầu năm 2012, trong số 8.620 tỷ đồng ký với các nhà thầu phụ, có tới 3.572 tỷ (41,43%) được PVC “giao thầu” cho các công ty ngoài ngành. Nhiều nhà thầu phụ được ứng vốn cao hơn vốn mà PVC được ứng từ chủ đầu tư với số tiền lên đến 753 tỷ. Các nhà thầu còn được “ứng ngoài hợp đồng” lên tới 775 tỷ.

Dòng Tiền

Không phải công ty con nào cũng “sổ sách” như PVC-ME để ta có thể giải thích vì sao Thuận – Thanh lại hào phóng với các công ty con, nhà thầu phụ như thế. Và, nhờ nó, chúng ta biết được “dòng tiền”.

PVC-ME là một công ty có số lỗ vào năm 2012 lên đến 576 tỷ đồng và đang “cân đối âm” 714 tỷ. Ngoài những cách quen thuộc như khai khống hồ sơ rút tiền, PVC-ME có một sáng kiến rất hay đó là cho các đối tác hoặc chỉ huy trưởng công trường ký tạm ứng rồi… không nhận tiền. Có người “để lại” 2, 3 tỷ, có đối tác “để lại” 4 tỷ. Tổng số tiền “để lại” cho quỹ đen chung này lên tới 80,768 tỷ.

Trong “sổ đen”, có những khoản chi nho nhỏ, kiểu như “Học tập tấm gương HCM” 5 triệu; “Đi sở KHĐT” 5 triệu rồi “Gửi anh Hải lái xe” 211 triệu; “Mua bộ đồ đánh golf cho sếp” 350 triệu… Có rất nhiều khoản chi mỗi lần từ 1 đến gần 4 tỷ không rõ làm gì. Chỉ trong năm 2011, lái xe riêng của TGĐ đã thanh toán các khoản tiếp khách hết 1,126 tỷ đồng và tiền tiếp khách của PVC-ME hết 9,89 tỷ.

Trong “sổ” có ghi những bữa nhậu 4-5 trăm triệu, chúng rất dễ làm ta liên tưởng đến “Bộ trưởng Ballantine “. Và, không rõ tính toán ra sao mà trong ngày 15-8-2011 có tới 4 lần rút tiền “sinh nhật bố sếp Thanh”(418 triệu + 50 triệu + 80 triệu).

Những khoản chi tiền tỷ chi chít trong sổ đen mà theo ngày tháng thì nằm trong khoảng trước và sau Đại hội XI. Cấp tập hơn là những khoản chi vào giai đoạn từ sau Đại hội cho đến khi hình thành Chính phủ mới, kéo dài tới tháng 9-2011, thời điểm Đinh La Thăng chuẩn bị rời PVN qua Bộ Giao thông.

Đây cũng chính là giai đoạn Thanh – Thuận sử dụng tới 1.081 tỷ vốn xây dựng nhà máy nhiệt điện Thái Bình II ứng cho các nhà thầu không liên quan tới công trình này “sử dụng vào những mục đích khác”(đến nay vẫn còn 700 tỷ chưa thu hồi được).

Trịnh Văn Thảo, TGĐ PVC-ME đã bỏ trốn từ 2012. Thanh đang bị truy nã. Nhưng không chỉ có Thuận, rất nhiều nhân vật thông thạo đường đi của những “dòng tiền” dầu khí như: Duy, Sợi Đình Vũ; Hoàng, PVC-IC; Trung PVC-SG… vẫn còn đi lại trước mặt cơ quan điều tra.

Khi làm Chủ tịch PVN, Đinh La Thăng không chỉ tiếp nhận một giai đoạn vẫn rất thịnh vượng của ngành (giá dầu lúc ông ta rời PVN vẫn trên 100 USD/thùng) mà còn tiếp quản từ tay người tiền nhiệm khoảng 5 tỷ USD vốn liếng.

Thanh – Thuận, cho dù tội trạng tày đình cũng chỉ là kẻ thừa hành. PVC chưa phải là mất mát đau nhất ở PVN dưới thời Đinh La Thăng; di sản của ông ta sau 5 năm ở đây chỉ có thể nói là “tan hoang”.

Nếu các cơ quan pháp luật muốn làm tới nơi thì quy mô của vụ án không chỉ “xảy ra ở PVC” mà là ở PVN, vấn đề không phải là Thuận hay Thanh mà là Thăng.

http://www.viet-studies.info/kinhte/ThanhThang_HD.htm

 

Liên hệ gì giữa Tôn Hoa sen và Ban Tuyên giáo Trung ương?

Mặc Lâm, biên tập viên RFA 

Ngày 13 tháng 9 một chỉ thị của Ban tuyên giáo Trung ương được ông Phó Ban tuyên giáo Phạm Văn Linh chỉ đạo 7 điểm cho báo chí không được tham gia viết, đăng tải bài phản biện. Trong đó điểm thứ 2 yêu cầu dừng phản biện đưa tin về dự án thép của Tôn Hoa Sen. Trong thời điểm dư luận hết sức bức xúc trước thảm họa Formosa việc ngăn cản báo chí đưa tin phản biện dự án Tôn Hoa sen không những đi ngược lại quyền tự do thông tin của người dân mà còn cho thấy sự quyết tâm khó giải thích của chính quyền đối với Tôn Hoa sen. Chỉ thị ngưng đưa tin

Kể từ khi Tôn Hoa sen công khai thừa nhận sẽ đầu tư cho dự án nhà máy liên hợp thép tại Cà Ná, Ninh Thuận báo chí đã nhanh chóng nhập cuộc đưa ra mọi bằng chứng, luận điểm yếu kém của doanh nghiệp này trước một dự án mà ai cũng biết tập đoàn Hoa sen khó đáp ứng nhu cầu vốn, kỹ thuật lẫn kinh nghiệm về môi trường.

Báo chí đưa cả thông tin về cá nhân ông Lê Phước Vũ cũng như tình trạng nợ của Hoa sen với mục đích giúp cho chính phủ cái nhìn chi tiết hơn về tập đoàn này trước khi nghiên cứu tỉ mỉ hồ sơ của Tôn Hoa sen cũng như những dự toán mà nó sẽ thực hiện trong tương lai.

Rất nhiều nhà báo phê phán việc Phó ban tuyên giáo Trung ương Phạm Văn Linh chỉ thị yêu cầu báo chí ngưng đăng tin, phản biện về Tôn Hoa sen là một động thái vi phạm nguyên tắc dân chủ mặc dù việc này không phải là lần đầu tiên xảy ra đối với báo chí Việt Nam.

Đối với người làm báo, việc đưa tin phản biện trước một dự án quá nhiều rủi ro như Tôn Hoa sen là một công việc hiển nhiên bởi chức năng truyền thông của báo chí là đưa tin trung thực và hướng dẫn dư luận về một dự án có tầm cỡ quốc gia, để từ đó người dân tham gia quan sát những động thái của chính phủ. Đối với một tờ báo đảng thì việc này càng phải nên làm vì Đảng chưa khi nào ngưng cổ vũ cho sự minh bạch cần có trong thông tin.

Ngày 25 tháng 4, trả lời phóng viên Lan Anh trên Kênh VTC14 về thắc mắc của ngư dân đối với Công ty Formosa về hệ thống xử lý nước xả thải, ông Chu Xuân Phàm, Phó phòng đối ngoại Công ty Formosa Hà Tĩnh cho rằng phải biết chấp nhận mất mát vì không thể có được hai điều cùng một lúc. Hoặc cá hoặc là nhà máy thép.

Lời thú nhận của ông Chu Xuân Phàm hướng cho dư luận thấy sự yếu kém của tỉnh Hà Tĩnh khi cho phép nhà máy Vũng Áng hoạt động bất kể môi trường bị phá hủy. Chính phủ được báo chí đánh động qua những điều mà ông Phàm thừa nhận đã cho thấy sự tích cực của báo chí trước các vấn đề môi trường mà doanh nghiệp luôn luôn che dấu.

Nhà báo Đại tá Bùi Văn Bồng nguyên trưởng đại diện báo Quân đội Nhân dân khu vực đồng bằng sông Cửu Long phản ứng khi nghe chỉ thị của Ban Tuyên giáo Trung ương về dự án Tôn Hoa sen:

“Chỉ thị của Ban tuyên giáo Trung ương là một chỉ thị mang tính chất chỉ đạo báo chí toàn quốc, các cơ quan tuyên truyền toàn quốc để mà nói về vấn đề gì đó định hướng xã hội. Nhưng nếu chỉ đạo của tuyên giáo đi vào chỉ đạo cụ thể để ngăn chặn như thế là vi phạm quyền thông tin của người dân. Quyền được thông tin và thông tin trở lại cũng như quyền được phản biện với đảng và nhà nước, chính phủ những điều mà họ cần biết.

Điều đó đi ngược lại với quan điểm tự do ngôn luận lẫn tự do báo chí của đảng ta đấy là cái thứ nhất. Cái thứ hai khi những vấn đề nảy sinh trong cuộc sống trong sản xuất, trong phát triển kinh tế xã hội mà đất nước mình đã nhiều lần chấp nhận những dự án, xây dựng các công trình mà không khảo sát, không nghiên cứu kỹ nhưng đưa những ý kiến đề xuất chủ quan của một người nào, một nhóm nào đó đó để làm công trình hoặc là chấp nhận một dự án nào đó và sau này gây hậu quả thiệt hại thì chúng ta đã lãnh nhiều rồi.

Bây giờ khi dư luận đang nói nhiều thì chính là lúc đảng và nhà nước phải nghiên cứu cho nó rõ cho nó kỹ để mà quyết định làm hay là không làm. Còn nếu mà những ý kiến phản biện, phê bình hoặc đóng góp ngược lại của những vị đứng ra để chịu trách nhiệm chỉ đạo và lãnh đạo, phối hợp giữa bên A bên B để gây dựng một dự án gì đó mà có hại lâu dài về nhiều mặt tất nhiên kể cả mội trường và hiệu quả kinh tế xã hội mà ra quy định là chặn thì đó là vi phạm rất lớn, kể cả vi phạm đường lối quan điểm và tư tưởng của Đảng.”

Vai trò của báo chí

Một thí dụ điển hình về vai trò của báo chí góp phần tích cực phản biện trong các dự án mà an toàn môi trường là câu hỏi không có lời giải, đó là nhà máy thép của tập đoàn Posco tại vịnh Vân Phong.

Vào năm 2008 dự án cảng trung chuyển quốc tế Vân Phong tại tỉnh Khánh Hòa bị hoãn đột ngột, đáng lẽ khởi công theo kế hoạch vào ngày 25 tháng Giêng. Đây là một cảng quốc tế đã được quy hoạch cấp quốc gia, được Quốc hội thông qua nhưng bị ngưng lại để dành cho một dự án khác đó là nhà máy thép Vân Phong do tập đoàn Posco của Hàn Quốc làm chủ đầu tư.

Nhà báo Võ Văn Tạo là người trực tiếp tham gia cùng với nhiều tờ báo lớn nhỏ trong vụ này kể lại:

“Thời gian đó tôi cộng tác hơn một chục tờ báo lớn nhỏ đồng thời tôi có rất nhiều đồng nghiệp thân thiết khi họ đến Nha Trang tác nghiệp tôi đã tạo điều kiện giúp dỡ cho họ phương tiện hay liên lạc với giới chức . . . lúc đó tôi là phóng viên thường trú của báo Nông thôn ngày nay và tôi đã phát tiếng súng đầu tiên của dự án thép Posco với hai giác độ một là giữ lại cảng trung chuyển cho hàng hải Việt Nam thứ hai nữa là bảo vệ môi trường rất trong lành của vịnh Vân Phong được rất nhiều người ca ngợi, có tiềm năng về nuôi trồng thủy sản, nghỉ mát dưỡng bệnh . . .Đồng thời lúc đó tôi cũng liên lạc với báo Tuổi Trẻ, báo Kinh tế Sài gòn, phối hợp đài truyền hình Việt Nam VTV.

Tôi biết rằng những dư luận đó mà phản ứng mạnh trên báo chí thì chắc chắn rằng Ban bí thư luôn luôn ghi nhận các ý kiến của xã hội như thế. Thực tế thì có rất nhiều trường hợp rất khó khăn thí dụ như báo Nhân Dân lúc đó là ông Đinh Thế Huynh làm Tổng biên tập và ổng yêu cầu anh em trong tờ báo đó không loan tải về dự án đó bởi vì sau này khi ông Nguyễn Tấn Dũng ra nước ngoài có tiết lộ cho lãnh đạo tỉnh và báo chí biết rằng dự án Posco trước đó hai đời Tổng bí thư và hai đời Thủ tướng trong đó có bản thân ông Nguyễn Tấn Dũng sang trụ sở của Posco bên Hàn quốc mời gọi đầu tư cho nên ông Đinh Thế Huynh ông ấy biết và ngăn cản chuyện đó.

Nhưng lúc đó có những bài báo thật tốt vẫn đưa trên báo Nhân Dân khi ông Đinh Thế Huynh đi vắng khỏi tòa soạn thì anh Phó Tổng biên tập đã đưa bài báo đó lên. Có những bài trên báo Sài gòn Giải phóng cũng bị nghẹn lại nhưng cuối cùng do tác động báo Sài gòn Giải phóng cũng đăng. Sau mấy tháng như thế cuối cùng đến tháng 11 thì ông Hoàng Trung Hải có công văn cho tỉnh Khánh Hòa chính thức từ chối dự án Posco. Đó là một trong những lần báo chí phản biện thành công nhất đối với dự án rất lớn đã có ý đồ gần như 100% tại vịnh Vân Phong của Khánh Hòa.”

Đối với Tôn Hoa sen bên cạnh dư luận từ quần chúng, Đại tá Bùi Văn Bồng cũng đặt câu hỏi về thái độ của Ban Tuyên giáo trung ương có thể bị nhóm lợi ích mua chuộc hay thuộc dạng sân sau của tập đoàn Tôn Hoa sen:

“Trong vấn đề này tôi thấy rằng ông Phó ban Tuyên giáo Trung ương đó liệu có phải vì động cơ nào đó hay ý định cá nhân, phe nhóm nào đó mà đi ủng hộ cho cái dự án này cho bằng được thì như thế là anh ủng hộ nhà đầu tư một cách cực đoan và anh phớt lờ, bỏ qua ý kiến dân chủ của nhân dân và của các nhà khoa học.”

Ngày 15 tháng 9, hai ngày sau khi Ban tuyên giáo Trung ương ra chỉ chị, Sở Truyền thông và thông tin Tỉnh Ninh Thuận tiếp tục ra văn bản yêu cầu mọi cơ quan ban ngành trong tỉnh tiếp tay tuyên truyền cho khu liên hợp thép của Tôn Hoa sen tại Cà Ná.

Sau ngày 13 tháng 9 người dân không còn thấy một thông tin gì về Tôn Hoa sen hay dự án Cà Ná trên báo chí nữa. Thế nhưng một tuần sau phóng sự “có một sự thật khác ở Cà Ná” trên báo Hội Nông dân Việt Nam đã ghi nhận về người dân tại Cà Ná cho thấy cuốc sống ở đây đang xáo động bởi thép Hoa sen.

Bà Nguyễn Thị Răng, một phụ nữ sống tại thôn Lạc Nghiệp, xã Cà Ná cho biết “Chỉ có những người ăn không ngồi rồi mới mong dự án thép để có tiền đền bù đất. Đất ở đây từ khi có dự án làm muối thì đâu trồng được cây cối nên đâu làm được gì. Những người đó sung sướng thì chúng tôi đau khổ. Chúng tôi sống bằng nghề biển nên mong các ngành các cấp đừng cho tập đoàn Hoa Sen về làm thép ở đây”

Không riêng gì Cà Ná dân chúng khắp nơi lo lắng cho bữa cơm gia đình cũng đặt câu hỏi, Tôn Hoa sen mạnh đến đâu để được Ban tuyên giáo ủng hộ hết mình như vậy?

http://www.viet-studies.info/kinhte/TonHoaSen_BanTuyenGiao_RFA.htm

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: